Operat szacunkowy
Operat szacunkowy jest swego rodzaju opracowaniem określającym wartość nieruchomości na podstawie wyceny rzeczoznawcy majątkowego. Trzeba jednocześnie zaznaczyć, że stanowi on dokument urzędowy, mający tylko i wyłącznie postać pisemną. Zawiera on niezbędne informacje ważne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości oraz podstawy prawne wykonanych czynności, zastosowanych rozwiązań merytorycznych oraz obliczeń i wyniku końcowego postępowania.
Cały operat szacunkowy jest przedstawieniem sposobu dokonania wyceny. Wyszczególnia po kolei brane pod uwagę czynniki i obserwacje. Znajdują się w nim: opis stanu nieruchomości i określenie jej rodzaju, zakres wyceny, cel wyceny, źródła danych na temat nieruchomości oraz podstawę formalną z jakiej korzystano dla szacowania wartości, podanie przeznaczenia wartościowanej nieruchomości jakie wynika z planu miejscowego i innych dokumentów jakimi dysponuje rzeczoznawca.
Cały proces wyceny wymaga wykorzystania określonego podejścia, metod i technik szacowania toteż osoba wyceniająca podaje je w operacie. Uwzględnić także należy rodzaj wartości. Ponieważ ocena danej nieruchomości i ustalenie jej wartości nie może odbywa się w oderwaniu od realiów i sytuacji na rynku, rzeczoznawca w operacie szacunkowym umieszcza wyniki obserwacji, analizy i badań rynku nieruchomości odnośnie sposobu i celu wyceny. Bierze się także pod uwagę rynkową wartość danej nieruchomości.
Chodzi też o to aby porównać wyceniane mienie z podobnymi nieruchomościami w danej okolicy i o podobnym standardzie. Podsumowaniem operatu jest oczywiście wynik wyceny z przedstawieniem dokładnych obliczeń wartości nieruchomości.
Operat szacunkowy jest ważnym dokumentem, jednak odnośnie danej nieruchomości nie może być traktowany jako jeden jedyny, ustalony na zawsze. Po pewnym czasie należy dokonać aktualizacji, względem tego jak zmienia się sytuacja na rynku. W stosunku do już opracowanego operatu stosuje się aktualizacje jak też jego opiniowanie przez innych rzeczoznawców i ocenianie prawidłowości wycen.
W momencie kiedy operat jest sporządzany przez kilku rzeczoznawców stosuje się klauzulę o częściowej odpowiedzialności za czynności wykonywane przez poszczególnych autorów. Operat jest dokumentem wykorzystywanym w celach dokładnie wyznaczonych jeszcze przed sporządzeniem, jego forma jest ujednolicona niezależnie od tego w jakim regionie kraju jest wykonywany.